Bilimkonuşma konusu
Bazı yaşam deneyimleri, açlık ya da travma gibi, DNA'nın kendisini değiştirmeden genlerin 'açık/kapalı' ayarını değiştirebiliyor ve bu ayar bir sonraki nesle geçebiliyor. Yani atanın yaşadığı bir kıtlık, senin bedeninde bir iz bırakmış olabilir. Hafıza sadece beyinde mi tutuluyor?
— epigenetik kalıtım
bu konuyla pratik yap
Süreyi ayarla (5-30 dk), istersen 20 saniye hazırlan, konuşmaya başla. Notlarını post-it panosuna al.
benzer konular
- Tek yumurta ikizleri aynı DNA ile başlar ama yıllar geçtikçe genlerinin açık-kapalı deseni ayrışır; farklı yaşamlar bedenlerini farklı okur hale getirir. Yani aynı kitapla doğup farklı hikâyeler yazılıyor. Seni sen yapan, aldığın kod mu, onu nasıl yaşadığın mı?
- Vücudun sıcakken terleyip soğur, ama heyecanlanınca ya da korkunca da terlersin; el ayasının terlemesi ısıyla değil, duyguyla çalışan ayrı bir sistem. Atalarımız için 'stres teri' belki tutunmayı ya da kaçmayı kolaylaştırıyordu. Bugün sınav öncesi terleyen ellerin, hangi tehlikeye hazırlanıyor?
- Bir şehir iki katına büyüdüğünde yol, elektrik hattı, benzin istasyonu sayısı iki katına çıkmaz; sadece yüzde 85 artar. Yani şehir büyüdükçe kişi başına daha az altyapıyla yaşarız. Peki tam olarak hangi görünmez kural, bir metropolü dev bir organizma gibi 'ekonomik' davranmaya zorluyor?
- Bir fil, bir fareye göre çok daha yavaş yaşar: kalbi daha seyrek atar, daha geç ölür. Sanki her canlıya doğuşta aynı sayıda kalp atışı verilmiş de büyükler onu yavaşça, küçükler hızlıca harcıyor gibi. Vücut büyüdükçe zamanın kendisi neden yavaşlıyor?
- Bir telefon dünyada tek başına hiçbir işe yaramaz; ikinci telefon çıktığında değeri patlar. Yani bir şeyin değeri kendisinde değil, kaç kişinin daha ona sahip olduğunda saklı. Peki değer nesnenin içinde değil de aramızdaki boşlukta duruyorsa, aslında neyin sahibiyiz?