Bilimkonuşma konusu
Dopamin ve erteleme: Dopamin, uzak bir ödülü şimdiki değeriyle 'iskonto eder'; yakın küçük ödül, uzak büyük ödüle ağır basar. Neden yarınki sağlık yerine bugünkü hazzı seçeriz; irade zayıflığı mı yoksa nöral matematik mi?
— dopamin ve zamansal iskonto (temporal discounting)
bu konuyla pratik yap
Süreyi ayarla (5-30 dk), istersen 20 saniye hazırlan, konuşmaya başla. Notlarını post-it panosuna al.
benzer konular
- Uyku yoksunluğu ve prefrontal çökme: Bir gece uykusuzluk, dürtü frenimiz olan prefrontal korteksi zayıflatır, amigdalayı aşırı duyarlı kılar. Neden uykusuzken daha sinirli, daha dürtüsel ve daha duygusalız?
- Varsayılan mod ağı ve benlik duygusu: Bu ağ, geçmişimizi, geleceğimizi ve 'ben' hikayemizi örerek benlik duygusunu besler. Meditasyon ya da bazı deneyimlerde bu ağ sustuğunda 'benlik' çözülüyorsa, benlik sabit bir şey mi yoksa bir süreç mi?
- Ayna nöronlar ve taklitle öğrenme: Ayna nöron sistemi, başkasını izleyerek yapmayı öğrenmemizi sağlar; kültür belki de bu yolla aktarılır. Yeni bir beceriyi ustayı izleyerek kaptığımızda, beynimiz onun hareketini içten mi yaşar?
- Nörotransmitterlerin iş bölümü: Dopamin motivasyon, serotonin ruh hali, norepinefrin uyanıklık; her biri farklı bir renk gibi. Ruh halimiz tek bir 'mutluluk kimyasalı' değil de bir orkestra ise, denge bozulunca ne olur?
- Bilişsel yük ve çalışma belleği: Beynin aynı anda tutabildiği bilgi miktarı şaşırtıcı ölçüde kısıtlıdır. Neden aynı anda çok işi kotarmaya çalışınca hepsi bozulur; 'multitasking' aslında bir yanıltmaca mı?