Bilimkonuşma konusu
Korelasyon nedensellik değildir: dondurma satışı arttıkça boğulma vakaları da artar, ama biri diğerini yaratmaz. İki şey birlikte hareket ediyorsa arkasında hangi gizli üçüncü faktör olabilir?
— Korelasyon-nedensellik ayrımı
bu konuyla pratik yap
Süreyi ayarla (5-30 dk), istersen 20 saniye hazırlan, konuşmaya başla. Notlarını post-it panosuna al.
benzer konular
- Karıştırıcı değişken: iki değişken arasındaki ilişkiyi aslında görünmeyen bir üçüncü değişken üretiyor olabilir. Bir araştırmada 'kontrol edilmemiş' neyin gizlendiğini nasıl fark ederiz?
- Tekrarlanabilirlik krizi: psikolojide yayımlanmış çalışmaların büyük kısmı tekrar denendiğinde aynı sonucu vermedi. Bir bulgu tekrarlanamıyorsa o hâlâ 'bilgi' sayılır mı?
- Bayesçi düşünme: yeni kanıt geldikçe inancının olasılığını güncellersin. Bir şeye başlangıçta ne kadar inandığın, kanıtı nasıl yorumladığını ne kadar belirlemeli?
- Taban oran yanılgısı: nadir bir hastalık için çok doğru bir test bile pozitif çıkınca çoğu zaman yanıltır. Neden 'test yüzde 99 doğru' demek 'hastasın demek yüzde 99' anlamına gelmez?
- Tümevarım problemi: bugüne kadar her gün güneş doğdu diye yarın da doğacağını nasıl bilebiliriz? Geçmiş gözlemler geleceğe dair bir garanti verir mi, yoksa sadece alışkanlık mı?