Bilimkonuşma konusu
Enstrümantalizm: belki teoriler dünyanın nasıl olduğunu değil, sadece tahmin üretmeye yarayan araçlardır. Bir modelin 'gerçek' olması mı önemli, yoksa 'işe yaraması' mı yeter?
— Enstrümantalizm (Duhem, Mach)
bu konuyla pratik yap
Süreyi ayarla (5-30 dk), istersen 20 saniye hazırlan, konuşmaya başla. Notlarını post-it panosuna al.
benzer konular
- Mantıksal pozitivizm: Viyana Çevresi'ne göre anlamlı olan tek şey deneyle doğrulanabilendir. Bu ölçüt kendi kendine uygulanınca çöküyor; 'sadece doğrulanabilir olan anlamlıdır' cümlesi doğrulanabilir mi?
- Bradford Hill kriterleri: sigara ve kanser gibi, deney yapamadığın yerde nedenselliği nasıl kanıtlarsın? Tutarlılık, güçlü ilişki, zamansal sıra gibi ipuçları bir araya gelince 'neden' demeye hakkımız olur mu?
- Karşı olgusal nedensellik: 'X neden oldu' demek aslında 'X olmasaydı bu da olmazdı' demektir. Hiç yaşanmamış bir alternatifi, geçmişi bilebildiğimiz kadar bilebilir miyiz?
- Belirme (emergence): sinir hücreleri tek tek düşünmez ama bir araya gelince bilinç doğar. Bütün, parçalarının toplamından fazla olduğunda bunu hâlâ parçalarla açıklayabilir miyiz?
- İndirgemecilik: her şeyi en küçük parçalarına inerek açıklayabilir miyiz? Biyolojiyi kimyaya, kimyayı fiziğe indirgeyince geçen yolda bir şey kayboluyor mu?