Bilimkonuşma konusu
Vücudun terlediğinde ısınmayı durdurur, üşüdüğünde titreyerek ısınır; bir termostat gibi hep dengeye döner. Ama tam da bu 'dengeye dönme' isteği bazen bağımlılıkta, obezitede sana karşı çalışır. Seni hayatta tutan mekanizma neden aynı zamanda seni tuzağa düşürebiliyor?
— negatif geri besleme, homeostaz
bu konuyla pratik yap
Süreyi ayarla (5-30 dk), istersen 20 saniye hazırlan, konuşmaya başla. Notlarını post-it panosuna al.
benzer konular
- İnsan beyni ancak yaklaşık 150 kişiyle gerçek anlamda ilişki kurabiliyor; ötesi isim ve yüz kalabalığına dönüşüyor. Köyler, ordular, hatta şirketler bu sayının etrafında şekillenmiş. Peki milyarlarca insanla aynı gezegeni paylaşırken, kalbimiz neden hâlâ küçük bir kabile için tasarlanmış?
- İnternette, şehirlerde, kelime kullanımında hep aynı garip kural çıkar: en popüler olan, ikincinin iki katı, üçüncünün üç katı kadar baskındır. Sanki bir görünmez el zenginliği ve dikkati hep aynı orantısızlıkla dağıtıyor. Bu kadar farklı sistem neden aynı eşitsizliği tekrarlıyor?
- Zengin olan daha kolay zenginleşir, çok takipçisi olan daha çok takipçi kazanır, çok bağlantılı web sitesine daha çok link verilir. Sistem sanki 'zaten öndekini' ödüllendirmek için kurulmuş. Peki bu 'zengine daha çok verme' eğilimi doğanın bir hilesi mi, kaçınılmaz bir matematik mi?
- Dünyadaki herhangi iki insan, ortalama altı tanıdık zinciriyle birbirine bağlı. Amazonlardaki bir balıkçı ile Tokyo'daki bir bankacı, altı el sıkışma ötede. Milyarlarca insan bu kadar dağınıkken, dünya nasıl oluyor da bu kadar 'küçük' kalabiliyor?
- Bir kum tepesine tane tane kum eklersin, uzun süre hiçbir şey olmaz; sonra tek bir tane koca bir çöküşü tetikler. O son taneyi özel yapan hiçbir şey yoktur. Peki felaketler tek bir sebeple mi olur, yoksa sistem çoktan çökmeye hazır hale mi gelmiştir?