Bilimkonuşma konusu
Bir müzik seni ürperttiğinde tüylerinin diken diken olması, korkuyla aynı bedensel tepki: kıl diplerindeki minik kaslar kasılıyor. Kediyi kabartan mekanizmayla, bir şarkının seni titretmesi aynı yerden geliyor. Estetik haz neden atalarımızın tehlike refleksini kullanıyor?
— tüylenme refleksi, ürperme
bu konuyla pratik yap
Süreyi ayarla (5-30 dk), istersen 20 saniye hazırlan, konuşmaya başla. Notlarını post-it panosuna al.
benzer konular
- Beynin toplam vücut ağırlığının yüzde 2'si kadar ama harcadığın enerjinin yaklaşık beşte birini tüketiyor. Sadece 'düşünmek' bile pahalı bir iş. Peki hiçbir şey düşünmediğini sandığın anlarda beyin neden enerjisinin çoğunu hâlâ yakmaya devam ediyor?
- Boş boş dalıp gittiğinde beynin dinlenmiyor; tam tersine 'varsayılan mod' denen bir ağ devreye girip geçmişi, geleceği, başka insanları kuruyor. Yani hiçbir şey yapmadığın anlar, beynin en yoğun senaryo yazdığı anlar. Zihnin neden hiç susmuyor?
- Bir refleks, kararı beynin vermeden gerçekleşir: sıcak sobaya değince el, beyin 'sıcak' diyemeden çekilir çünkü sinyal omurilikte kısa devre yapar. Yani bazı 'senin' hareketlerine beynin ancak sonradan haberdar oluyor. Kararı kim verdi peki?
- Bir şeye karar verdiğini hissetmenden saniyenin kesirleri kadar önce, beyninde o kararın işaretleri belirebiliyor. Yani seçim yapmadan önce beyin çoktan yola çıkmış olabilir. 'Ben karar verdim' dediğin an, kararın haberini mi alıyorsun yoksa onu mu veriyorsun?
- Vücudunun sağı ve solu beynin ters yarısından yönetiliyor: sağ elini sol beyin oynatıyor. Bu çaprazlamanın neden evrimleştiği hâlâ tam bilinmiyor. Doğa neden bu kadar zahmetli bir kablolama seçti, düz bağlasa olmaz mıydı?