Bilimkonuşma konusu
Bir şeye karar verdiğini hissetmenden saniyenin kesirleri kadar önce, beyninde o kararın işaretleri belirebiliyor. Yani seçim yapmadan önce beyin çoktan yola çıkmış olabilir. 'Ben karar verdim' dediğin an, kararın haberini mi alıyorsun yoksa onu mu veriyorsun?
— özgür irade nörobilimi, Libet deneyi
bu konuyla pratik yap
Süreyi ayarla (5-30 dk), istersen 20 saniye hazırlan, konuşmaya başla. Notlarını post-it panosuna al.
benzer konular
- Vücudunun sağı ve solu beynin ters yarısından yönetiliyor: sağ elini sol beyin oynatıyor. Bu çaprazlamanın neden evrimleştiği hâlâ tam bilinmiyor. Doğa neden bu kadar zahmetli bir kablolama seçti, düz bağlasa olmaz mıydı?
- Gözünde her an fizik olarak kör bir nokta var; görme sinirinin çıktığı yerde ışık algılayan hücre yok. Ama onu hiç fark etmezsin, çünkü beyin o boşluğu etrafına bakıp 'uyduruyor'. Gördüğünü sandığın dünya, ne kadarı gerçek, ne kadarı beynin doldurması?
- Gerçekte gözlerin sürekli minik sıçramalarla oradan oraya zıplıyor ve bu sıçramalar sırasında beyin görüntüyü kısa süreliğine kapatıyor; yoksa dünya bulanık akardı. Yani her gün gözünün 'kapalı' olduğu dakikalar var, ama beyin bu boşlukları görmene izin vermiyor.
- Kemiklerin çelikten daha sağlam bir güç-ağırlık oranına sahip ama katı bir kütle değiller; içleri sürekli yıkılıp yeniden inşa edilen canlı bir şantiye. Bastığın kuvvete göre kendini yeniden tasarlıyor. Yani iskeletin taşıdığın hayata göre şekil alan yaşayan bir mimari.
- Bebekler yaklaşık 300 kemikle doğar, yetişkinler 206 kemiğe sahiptir; yani büyürken kemik kazanmaz, bir kısmını birleştirip kaybederiz. Gelişmek her zaman 'eklemek' değil; bazen olgunlaşmak, ayrı parçaların kaynaşması demek.