Felsefekonuşma konusu
Şu an aldığın karar, beynindeki kimyasal olaylar sen farkına varmadan saniyenin binde biri önce başlamış olabilir. O zaman 'ben karar verdim' dediğin an, aslında çoktan verilmiş bir kararın seyircisi olmak mı?
— Libet deneyleri, özgür irade nörobilimi
bu konuyla pratik yap
Süreyi ayarla (5-30 dk), istersen 20 saniye hazırlan, konuşmaya başla. Notlarını post-it panosuna al.
benzer konular
- Kırmızıyı gördüğünde beyninde olan şeyi bilim tarif edebilir; ama senin gördüğün 'kırmızılık' hissini kimse ölçemez. Belki benim kırmızım senin yeşilin, ömrümüz boyunca aynı ismi kullandık ama asla aynı şeyi görmedik. Bunu nasıl kanıtlarsın?
- Her gece uykuya daldığında bilincin tamamen sönüyor, sonra sabah geri geliyor. Peki uyanan, gerçekten dün uyuyan kişi mi, yoksa onun anılarını miras almış yepyeni bir bilinç mi? Ölümle uyku arasındaki fark tam olarak ne?
- Bir insanı ışınlanma makinesiyle atomlarına ayırıp başka yerde birebir yeniden kursan, çıkan kişi 'o' mu olur yoksa sadece mükemmel bir kopya mı? Peki orijinali yok etmezsen, iki taneden hangisi gerçek sen?
- Geçmiş artık yok, gelecek henüz yok, şimdi ise ölçülemeyecek kadar kısa bir an. Öyleyse zamanın 'var olan' hiçbir parçası yokken, biz nasıl oluyor da zamanın içinde yaşadığımızı sanıyoruz?
- Fizik denklemlerinin çoğunda geçmiş ile gelecek arasında hiçbir fark yok; ikisi de eşit derecede geçerli. O zaman zamanın neden hep ileri aktığını, neden geriye gidemediğimizi belirleyen şey nedir, yoksa 'akış' beynimizin uydurması mı?