Psikolojikonuşma konusu
Bir olayı gördüğünde bazı diller cümleye 'bunu kendim gördüm mü, yoksa duydum mu' bilgisini eklemek zorunda bırakıyor. O dili konuşan biri 'yağmur yağdı' diyemiyor, 'yağmur yağmış görünüyor' ya da 'yağdığını gördüm' demek zorunda. Bu insanlar sürekli bilgilerinin kaynağını sorgulamak zorunda kalınca daha mı az yalan söyler?
— kanıtsallık / evidentiality (Aikhenvald)
bu konuyla pratik yap
Süreyi ayarla (5-30 dk), istersen 20 saniye hazırlan, konuşmaya başla. Notlarını post-it panosuna al.
benzer konular
- İki dil bilen biri, aynı olayı hangi dilde anlattığına göre farklı hatırlıyor. Bir kaza anını İngilizce anlatırken 'kim yaptı'ya, İspanyolca anlatırken 'ne oldu'ya odaklanıyor çünkü gramer öyle zorluyor. Peki hafızamız gerçekten yaşadığımız şeyi mi tutuyor, yoksa hangi dilde anlattıysak onu mu?
- Aynı köprüyü Almanlar 'zarif, ince, güzel' diye tarif ediyor, İspanyollar 'güçlü, sağlam, uzun' diye. Sebep: köprü kelimesi Almancada dişil, İspanyolcada eril. Yani cansız bir nesnenin gramer cinsiyeti, insanın onu nasıl gördüğünü değiştiriyor. Bir kelimenin 'kız mı erkek mi' olması eşyayı gözümüzde nasıl bu kadar değiştirebiliyor?
- Kendi kendine düşünürken çoğumuz içimizden konuşuruz, bir ses duyarız. Ama bazı insanlar hiç iç ses duymuyor, kelimesiz düşünüyor. Peki iç ses olmadan 'düşünmek' nasıl bir şey? Düşünmek için dile ihtiyacımız var mı, yoksa dil sadece düşüncenin üstüne giydiğimiz bir kıyafet mi?
- Sağır doğup hiç işaret dili öğrenmemiş yetişkinler sonradan dil öğrenince, 'daha önce hiç düşünmediğimi fark ettim' diyor. Sanki dilsiz bir zihin bir sisin içindeymiş. Peki dil düşünceyi mi taşıyor, yoksa düşünceyi mümkün kılan şey bizzat dilin kendisi mi?
- Fransızcada 'sandalye' dişil olduğu için, iki dilli çocuklar sandalyeye kadın sesi verme eğiliminde. Yani bir eşyanın cinsiyeti olması sadece dilbilgisi değil, hayal gücünü de yönlendiriyor. Dünyayı cinsiyetlere bölmek bize ne kazandırıyor, ne kaybettiriyor?