Psikolojikonuşma konusu
Bazı diller 'sağ-sol' yerine sadece 'kuzey-güney-doğu-batı' kullanıyor; o dili konuşanlar karanlık bir odada bile yönlerini şaşırmıyor. Yani dil onları sürekli pusula gibi düşünmeye zorluyor. Dil mi insanı bu kadar iyi bir haritacı yapıyor, yoksa çevre mi dili böyle şekillendirdi?
— Guugu Yimithirr / mutlak yön dilleri (Levinson)
bu konuyla pratik yap
Süreyi ayarla (5-30 dk), istersen 20 saniye hazırlan, konuşmaya başla. Notlarını post-it panosuna al.
benzer konular
- Geleceğini bugünden gramerle net ayıran dilleri konuşanlar ('yarın yağmur yağacak') daha az para biriktiriyor; geleceği bugüne benzeten dilleri konuşanlar ('yarın yağmur yağıyor') daha çok. Sanki dil geleceği uzağa iterse insan onu daha az umursuyor. Cebindeki para gerçekten dilinin gramerinden mi etkileniyor?
- Kendi kendine 'yapabilirsin' diye konuşurken 'sen yapabilirsin' demek, 'ben yapabilirim' demekten daha çok işe yarıyor. İçindeki ses ismini kullanınca sanki kendine bir başkası akıl veriyormuş gibi sakinleşiyorsun. Neden kendimize 'ben' değil de sanki bir dost gibi hitap edince daha güçlü oluyoruz?
- Bazı dillerde 'mavi' ile 'yeşil' tek kelime, bazılarında yedi ayrı yeşil tonu var. Peki bebekler daha renk isimlerini öğrenmeden önce hangi renkleri ayırıyor? Araştırmalar bebeğin beyninin renkleri sağ tarafta 'ham' ayırdığını, dil öğrenince ayrımın sol beyne kayıp 'kategoriye' dönüştüğünü gösteriyor. Renk bilgisi kelimeyle birlikte beynimizde yer mi değiştiriyor?
- 'Saudade', 'hygge', 'iktsuarpok'... Başka dilde tek kelimeyle söylenen ama bizde koca bir cümle gereken duygular var. Peki o kelime bizde yoksa o duyguyu hiç yaşamıyor muyuz, yoksa yaşıyoruz da adını koyamadığımız için mi fark etmiyoruz? Kelime duyguyu mu yaratıyor, yoksa sadece görünür mü kılıyor?
- Bir dilde 'ikiden fazla' için sayı yoksa, o dili konuşanlar 'bir, iki, çok' diyor ve altı taşla yedi taşı ayırt edemiyor. Yani sayı saymak doğuştan gelen bir şey değil, dilin bize verdiği bir alet. Sayılar keşfedilen bir gerçek mi, yoksa insanın icat ettiği bir düşünme aracı mı?